Xavi Hernandez, cựu tiền vệ lừng danh của Barcelona, vừa được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng đội tuyển Hà Lan đến năm 2030. Mặc dù là HLV ngoại quốc đầu tiên sau 48 năm dẫn dắt “cơn lốc màu da cam”, Xavi lại được xem như một người con thực sự của nền bóng đá Hà Lan nhờ sự ảnh hưởng sâu sắc từ triết lý và những huyền thoại bóng đá nước này. Bài viết đi sâu phân tích hành trình và ý nghĩa của quyết định lịch sử này.
Thông tin về việc Nigel de Jong – Giám đốc kỹ thuật LĐBĐ Hà Lan (KNVB) – đáp chuyến bay tới Marbella, Tây Ban Nha đã gây bất ngờ khi mục đích chính là để hoàn tất hợp đồng với Xavi Hernandez cho vị trí huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia. Cuộc gặp diễn ra khi Xavi đang nghỉ dưỡng cùng gia đình, khép lại quá trình đàm phán kéo dài sau khi Ronald Koeman rời ghế nóng đội tuyển Hà Lan sau thất bại tại World Cup 2026 trước Morocco. Đại diện của Xavi đã chủ động tiếp cận KNVB bày tỏ mong muốn đưa cựu tiền vệ Barcelona vào vị trí thuyền trưởng. De Jong trở thành người ủng hộ nhiệt tình nhất trong nội bộ KNVB đối với kế hoạch bổ nhiệm này.

Nigel de Jong (trái) tung cú đá vào ngực Xabi Alonso trong trận Hà Lan – Tây Ban Nha ở chung kết World Cup 2010 trên sân Soccer City, Johannesburg, Nam Phi ngày 11/7/2010. Ảnh: AFP
Xavi không được bổ nhiệm ngay mà phải trải qua quy trình tuyển chọn nghiêm ngặt do KNVB tổ chức, có sự tham gia của ban lãnh đạo thể thao như Jordi Cruyff – Giám đốc thể thao Ajax và cũng là con trai huyền thoại Johan Cruyff. KNVB đánh giá cao thành tích dẫn dắt Barcelona vô địch La Liga cùng Siêu cúp Tây Ban Nha năm 2023 của Xavi, cũng như phong cách trao cơ hội cho các tài năng trẻ như Lamine Yamal. Dù chưa thành công lớn ở đấu trường Champions League, nhà cầm quân sinh năm 1980 vẫn được ghi nhận về sự linh hoạt và khả năng vận dụng triết lý bóng đá Johan Cruyff phù hợp với xu hướng hiện đại. Sau thời gian cân nhắc kỹ lưỡng, họ tin tưởng giao trọng trách đưa đội tuyển tiến xa tại Nations League, Euro 2028 và World Cup 2030 cho ông.

HLV Xavi Hernandez trên sân tập của Barca ở Ciutat Esportiva Joan Gamper, Barcelona, Tây Ban Nha ngày 3/11/2023. Ảnh: Reuters
Dù là huấn luyện viên ngoại đầu tiên của Hà Lan sau gần nửa thế kỷ, Xavi tự nhận mình như một người con của bóng đá xứ hoa tuylip bởi ảnh hưởng sâu rộng từ triết lý Johan Cruyff. Lần đầu ông gặp huyền thoại này khi mới 11 tuổi tại lò đào tạo La Masia và bị mê hoặc bởi cách ông chỉ đạo và chơi bóng. Triết lý ấy phù hợp với phẩm chất cầu thủ nhỏ con nhưng sáng tạo của Xavi. Ông từng thêu trên thảm chùi chân tại nhà câu nói nổi tiếng: “Hãy ra sân và chơi bóng” của Cruyff. Cựu tiền vệ Barcelona cũng dành lời biết ơn đặc biệt đến Louis van Gaal – người đã tin tưởng giao trọng trách cho anh khi còn là cầu thủ trẻ tại Barca, giúp mở ra hành trình hơn 767 trận khoác áo câu lạc bộ này.

Xavi Hernandez và huyền thoại Johan Cruyff (phải) thuở sinh thời trong buổi khánh thành sân bóng cộng đồng Cruyff Court Xavi Hernandez thuộc dự án do Quỹ Cruyff phối hợp xây dựng ở Terrassa, Tây Ban Nha năm 2014. Ảnh: Marca
Khác với suy nghĩ thông thường, giai đoạn thi đấu nhiều nhất dưới vai trò cầu thủ của Xavi không phải dưới thời Pep Guardiola mà là Frank Rijkaard – người cũng theo trường phái Hà Lan – dù ban đầu giữa họ có những bất đồng về phong cách thi đấu cần thể lực hơn. Sự kiên trì tìm lại trật tự giữa hai bên mang lại thành quả với nhiều danh hiệu lớn như hai chiếc cúp La Liga và một Champions League cho Barcelona. Khi Guardiola lên thay, kỷ nguyên vàng son được mở ra với Xavi giữ vai trò trung tâm trong lối chơi giàu tính sáng tạo và kiểm soát bóng tuyệt đối. Sau khi huyền thoại Johan Cruyff qua đời năm 2016, truyền thống ấy vẫn tiếp tục duy trì qua các nhân vật như Jordi Cruyff trong bộ máy thể thao Barca và Frenkie de Jong – cầu thủ người Hà Lan hiện diện ở tuyến giữa CLB.

Xavi Hernandez thời cầu thủ và HLV Louis van Gaal trên sân tập của Barca ở Ciutat Esportiva Joan Gamper, Barcelona, Tây Ban Nha năm 1998. Ảnh: FC Barcelona
Sự kiện bổ nhiệm Xavi dẫn dắt đội tuyển Hà Lan đánh dấu bước ngoặt lớn khi lần đầu sau gần nửa thế kỷ họ chọn một huấn luyện viên ngoại quốc nhưng lại rất gắn bó sâu sắc với bóng đá nước này qua triết lý và di sản của các huyền thoại Hà Lan. Với hành trang kinh nghiệm dày dặn cùng sự am hiểu tinh thần chơi bóng tấn công đẹp mắt mà ông kế thừa từ Johan Cruyff hay Louis van Gaal, Xavi được kỳ vọng sẽ mang đến luồng sinh khí mới cho thầy trò “cơn lốc màu da cam” trên con đường chinh phục các giải đấu lớn sắp tới.